Trump បានទាមទារថាពាណិជ្ជកម្មគួរតែមានតុល្យភាព មានន័យថាប្រទេសមួយមិនគួរនាំចូលលើសពីការនាំចេញនោះទេ។ គាត់មើលឃើញថា ឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម (ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក នាំចូលពីកម្ពុជាច្រើនជាងការនាំចេញមកកម្ពុជា) ជាការបាត់បង់ ឬខ្សោយ/អាមេរិកល្ងង់…?

ឧទាហរណ៍៖

ប្រសិនបើកម្ពុជានាំចេញទំនិញទៅអាមេរិកបាន ៨ ពាន់លានដុល្លារ ហើយនាំចូលពីអាមេរិកត្រឹមតែ ៣០០ លានដុល្លារ នោះមានឱនភាពពាណិជ្ជកម្មតាមទស្សនៈរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ តក្កវិជ្ជារបស់ Trump៖ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុង “ខាតបង់” $ 7.7B ។

តើការគិតដូច្នេះត្រឹមត្រូវដែរទេ?

មិនមែនសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវទេ…មូលហេតុ:

#ឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម (trade deficit) មិនសុទ្ធតែអាក្រក់នោះទេ។

ឱនភាពអាចមានន័យថាប្រទេសមួយមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាង និងទិញកាន់តែច្រើន។

សហរដ្ឋអាមេរិកនាំចូលទំនិញច្រើនដោយសារតែអ្នកប្រើប្រាស់របស់ខ្លួនទាមទារទំនិញថោក នេះអាចជាសញ្ញានៃតម្រូវការខ្លាំង មិនមែនភាពទន់ខ្សោយនោះទេតាត្រាំ។

#ពាណិជ្ជកម្មមិនមែនជាផលបូកសូន្យទេ

កម្ពុជាទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍តាមរយៈការរកប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក បង្កើតការងារ និងបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។

សហរដ្ឋអាមេរិកទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីសម្លៀកបំពាក់ អង្ករ និងទំនិញផ្សេងៗទៀតដែលមានតម្លៃថោក។

#សេវាកម្ម និងការវិនិយោគគឺមិនត្រូវមើលរម្លង

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​អាច​នឹង​មាន​ឱនភាព​ទំនិញ ប៉ុន្តែ​មានអតិរេក​ (trade surplus) ក្នុង​សេវាកម្ម (ឧ. ការអប់រំ កម្មវិធី​បច្ចេកវិទ្យា ប្រឹក្សា​យោបល់…)។

ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកក៏អាចវិនិយោគនៅកម្ពុជាផងដែរ ដែលមិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងសមតុល្យពាណិជ្ជកម្មនេះផងទេ។

#តុល្យភាពពាណិជ្ជកម្មអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសតូចៗ

ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិកទទូចលើសមតុល្យប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក វាអាចកាត់បន្ថយការនាំចូលពីកម្ពុជា ដែលប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញ រោងចក្រ និងកម្មករកម្ពុជា។

ដូច្នេះ តើពាណិជ្ជកម្មគួរមានតុល្យភាពទេ?

#មិនចាំបាច់ទេ!

សំណួរសួរថា:

តើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មមានភាពយុត្តិធម៌ និរន្តរភាព និងផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកទេ?

#សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​តូច​ជាង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ច្រើន ហើយ​តាម​ធម្មជាតិ​វា​នាំ​ចេញ​ច្រើន​ជាង​ការ​នាំ​ចូល​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ជា​រឿង​ធម្មតា​ក្នុង​ពាណិជ្ជកម្ម​សកល​រវាង​សេដ្ឋកិច្ច​ធំ និង​តូច។

តើអ្វីជាវិធីសាស្រ្តប្រសើរជាងនេះ?

#ការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មដោយយុត្តិធម៌ (គ្មានការក្លែងបន្លំ ការបោះបង់ ឬការបង្ខំឱ្យធ្វើការ)

#គាំទ្រ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដើម្បី​ឈាន​ឡើង​សង្វាក់​តម្លៃ

#ការលើកទឹកចិត្តដល់ការវិនិយោគរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅកម្ពុជា និងត្រឡប់មកវិញ។

#ការកែលម្អការនាំចូលរបស់កម្ពុជាពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលសមហេតុផល (ឧ. បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ វេជ្ជសាស្ត្រ ការអប់រំ)…

សង្ឃឹមថាតាត្រាំពិចារណាឡើងវិញ ដើម្បីសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក!